Symmetrisch en goed in evenwicht bouwen
Eigentijds wonen kan op veel manieren. Uitgesproken bouwstijlen, van strak minimalisme tot barokke architectuur en de meest uiteenlopende materialen: beton, glas, staal, maar ook hout, arduin en baksteen. Puristen durven rigoureus voor enkele ervan te gaan, de meesten maken een doelbewuste keuze en opteren voor het beste van verschillende werelden. Zo ook in de woning van Tom en Jessica en hun twee jonge kinderen.VISITEKAARTJE
De bouwheer is één van de drijvende krachten van het familiale woningbouwbedrijf Qubo. Deze woning moest en zou uiteraard een visitekaartje worden. De slagzin van Qubo luidt: “omdat bouwen persoonlijk is”, dus ook deze woning is de weerspiegeling van wat het gezin wilde. De bouwheer kon natuurlijk van heel dichtbij de wording van zijn haardsteen meemaken en hij kent ook ambtshalve perfect alle materialen, dat helpt.
Kleureenheid in de materialen: de grijszwarte gevelsteen van Terca, de Hectic, de gelijkgezaagde en grijsgeschuurde arduinplaten die de garage van de woning onderscheiden, de zinken dakbedekking, ... Hier is niets toevallig, alles is weldoordacht.
ALLES IN HET HOOFD
“Mijn huis stond er al voor ik begon met bouwen”,omschrijft de eigenaar zijn aanpak. “Ik wist precies wat ik wilde en hoe het er moest uitzien.
Mijn materiaalkennis kwam me uitstekend van pas, maar ook het concept had ik al in mijn hoofd. Johan Lateur, onze architect, slaagde erin alles mooi in ruimte en volumes uit te tekenen, de intensieve samenwerking tussen hem, interieurarchitecten, stabiliteitsingenieur en energiedeskundige deed de rest.”
SYMMETRIE en EENHEID
De rode draad doorheen deze woning met 282 m2 woonoppervlakte is de opvallende symmetrie van het plan en de zee van licht. Achter de uitspringende dubbele garage van 5 x 5,20 m ligt, breed uitgesmeerd over twee verdiepingen plus zolder, de woning van 15,60 op 8,10 meter. Centraal bevinden zich drie gelijke delen van 4,71 m breed, voor respectievelijk de ingang-traphal-berging-keuken, de eetkamer en de living. Opmerkelijk zijn de twee circulatiezones aan de voor- en achterzijde. Deze ‘open gangen’ van telkens 1,95 m breed geven de ruimtes van 3 m hoog een bijzondere dynamiek.
Die symmetrie is ook louter vormelijk: drie gelijke grote glaspartijen van op het gelijkvloers aan de tuinzijde, vier grote ramen op de eerste verdieping en vijf dakvlakvensters voor de zolderruimte.
Op die eerste verdieping werd de geometrie doorgetrokken: op de bijna 2 meter brede nachthal komen vier kamers – een badkamer en drie slaapkamers – van gelijke grootte uit.
Alleen werd het gedeelte van de nachthal dat uitgeeft op de slaapkamer van de ouders er bijgevoegd, een schuifdeur zorgt voor de nodige privacy.
GELIJKVLOERS
De bijna blinde voorgevel en de grote hoeveelheid blauwe hardsteen benadrukken de functie van de uitspringende garage, als een afzonderlijk element in het woongeheel. Die biedt plaats aan twee auto’s en heeft aan beide kanten nog ruimte om een brede wandkast en een stalling voor de fietsen te herbergen. In de zijkant van de garagegevel zit een opening ter beschutting van bezoekers. De volledig transparante glazen voordeur pivoteert, waardoor het gewicht niet door laterale scharnieren moet gedragen worden, maar door twee meer centraal gepositioneerde spillen. In de inkom verder het toilet en de vestiaire. Van daaruit leidt een stalen trap naar de verschillende verdiepingen en twee glazen schuifdeuren naar respectievelijk de eethoek en de keuken.
Deze keuken, met erbij een wasplaats, krijgt het meeste licht van de volledig opengewerkte achtergevel en de lichtstraat van de eethoek, waarop hij uitgeeft. De lichtstraat boven de circulatiezone leidt de bezoeker automatisch naar de eethoek. Hier vallen de grote platen in zichtbeton op en het verlaagd plafond. Aan de andere kant van de eethoek vinden we de zithoek.
LICHT, LICHT, LICHT
De vrouw des huizes wilde geen donkere hoeken en meneer wilde zijn krant kunnen lezen zonder kunstlicht. Vandaar dus de drie parallelle glaspartijen die op de tuin uitgeven. We hoeven je niet te vertellen waar zo’n enorme glasoppervlaktes in de zomer toe kunnen leiden: een saunasfeertje.
Om dat euvel te voorkomen kwam er een luifel van 1,25 m, aan de onderzijde bekleed met cederhout. In de zomermaanden schijnt het licht niet volop naar binnen, maar wordt het door de brede schaduw getemperd.
Centraal in deze luifel kwam er een lichtstraat, die voor extra lichtaanvoer zorgt in de laterale circulatiezone aan de tuinzijde en de eetkamer. Aan de blinde kant van de garage stroomt het licht van drie zijden binnen: centraal via de glazen vloer op de eerste verdieping, die op zijn beurt licht vangt van de raampartij boven de garage; frontaal via de glazen voordeur die via een glazen schuifdeur in verbinding staat met de circulatiezone aan de voorkant, en ten slotte lateraal, waar zowel links als rechts een raam van 6 op 2 m de beide verdiepingen van licht voorziet. De bewoners zijn happy met deze zee van licht, de glazenwassers ook.
OPEN, OPEN, OPEN
Op de glazen voordeur en de klassieke deur van het toilet na, zijn er op het gelijkvloers slechts drie schuifdeuren, alle van gezandstraald glas. De scheiding van wasplaats en keuken, de schuifwand die de inkom met de circulatiezone van de benedenverdieping verbindt en ten slotte de derde, van de inkom naar de keuken.
Voor de rest staan de verschillende ruimtes met elkaar in verbinding via de twee parallelle circulatiezones. Het effect ervan is overweldigend. Dit huis is al niet klein, door deze beide assen die de ruimte in de keuken, de eetkamer en living optimaliseren, ontstaat er een heus loftgevoel.
Boven is het niet anders
Op de eerste verdieping zien we een doorslag van deze open indruk, behalve dan aan de tuinzijde. De brede gang aan de voorzijde van de woning geeft uit op het meer dan vijf meter brede raam boven de garage en vangt zoals gezegd, ook licht van de twee zijgevels.
De verticale circulatie wordt verzekerd door de opvallend lichte metalen trap die in drie delen naar de zolder leidt en op het gelijkvloers een aftakking heeft naar de kelder.
MATERIALEN
In dit bijna pijnlijk perfect geometrisch geheel kon alleen maar aangepast materiaal gebruikt worden: in dit geval naast superisolerend glas (op de verdieping ook zonwerend), veel beton en baksteen.
Shades of grey
Het beton dat in de woning van Tom en Jessica werd gebruikt, is zogenaamd zichtbeton, naar een concept van Qubo. Dit glad beton wordt precies op maat gemaakt en bevat alle elektrische leidingen en ruimte voor stopcontacten. Zelfs de precieze uitsparing voor de open haard werd erin voorzien. De steunconstructie aan de twee langszijden van de eethoek is in dit heel effen en glad beton vervaardigd, evenals het 1 ton wegende werkblad van de keuken, waarvoor zelfs een hijskraan moest worden opgetrommeld om het op zijn plaats te zetten. Het effect van dit zichtbeton voor de scheidingswanden in de woonzone is sterk industrieel en verleent deze woning die er aan de buitenzijde eigenlijk vrij klassiek uitziet, een heel eigentijds, strak en sober cachet. Op de vloer, die op uitzondering van de zithoek in de hele gelijkvloerse verdieping en de galerij buiten doorloopt, vinden we gepolierd beton, dat dit effect nog versterkt.
Voor de vloerplaat boven het gelijkvloers en de eerste verdieping werden holle betongewelven gebruikt, die met verlaagde plafonds werden bekleed. Daarin werd de spotverlichting verwerkt.
More shades of grey
De zwartgrijze Hectic gevelsteen van Terca geeft de woning een ingetogen sfeer. Deze steen is in wezen een dubbelgebakken rode gevelsteen, die in verschillende tinten zwartgrijs kleurt en precies daardoor zo aantrekkelijk oogt. Geen steen is dezelfde. Telkens zijn er kleine kleur- en vormverschillen. Om de moderne look volledig te maken werd voor het dak zink gekozen. De kleur ervan komt goed overeen met die van de baksteen en harmonieert met de lichtgrijze tint van de grote arduinplaten die de garage losmaakt van het huis.
Het dragend metselwerk bestaat uit snelbouwstenen. Hout - eiken - werd gebruikt voor de parketvloeren in de zithoek en de slaapverdieping, de bekleding van de onderzijde van de buitengalerij - ceder - en het terras - bangkirai.
MILIEUBEWUST
De keuze van de bouwgrond werd ingegeven door verschillende elementen: een kindvriendelijke omgeving, dichtbij een school en het werk, kunnen deelnemen aan het sociale leven van het dorp... Verder was het belangrijk dat de fiets voor een aantal verplaatsingen kon gebruikt worden. Zoals veel jonge mensen hechten onze bouwheren veel belang aan een gezonde leefomgeving. “Elk gezin kan 1 ton CO2 besparen”, zegt onze gesprekspartner. “Eén van de manieren om dat te doen is voor korte afstanden de auto op stal te laten en de fiets te nemen.” Naast de ligging was uiteraard ook het programma belangrijk: “Mijn vrouw wilde veel licht in huis. Vermits onze tuin zuidwaarts gericht is, moesten er grote ramen komen aan de achterkant. Zelf vind ik ook licht heel belangrijk. Ik wil diep in mijn living mijn krant kunnen lezen zonder licht te moeten aansteken. Verder mochten er geen donkere hoeken zijn.
Voor mij primeerde ook het technisch aspect en de energiehuishouding van een woning. Isolatie, elektrische installatie, materiaalkeuze, het zijn dingen die me bezighouden.’’
EERSTE VERDIEPING
Via de inkom en de stalen trap, die bestaat uit eenvoudige stalen treden met antislipprofiel die in de muren zijn verankerd, kom je op de eerste verdieping. De eerste ruimte die je boven tegenkomt is de badkamer, die weer netjes symmetrisch is onderverdeeld: een groot bad, een inloopdouche, een flink wastafelmeubel, toilet en zelfs een linnenkoker.
De slaapkamers van de kinderen zijn ruim en ook elkaars spiegelbeeld. De slaapkamer van de ouders maakt extra gebruik van het laatste deel van de gang (± 7,5 m2) en kan via een schuifwand van deze gang worden afgesloten.
Op de vloeren keramische tegels in de badkamer en een eiken parket in de slaapkamers.
Een laatste trapdeel mondt uit op de zolder van iets meer dan 61m2, voorlopig een logeerkamer alsook een speelzaal voor de kinderen.
‘’Het idee achter dit alles: binnen tien jaar moet de woning nog even mooi, functioneel en duurzaam zijn als nu.’’
Rationele investeringen
Er werd ook geïnvesteerd in waterrecuperatie.
Alle hemelwater wordt opgevangen en naar een regenwaterreservoir geleid. Het wordt gebruikt voor de toiletspoeling en voor de tuin.
Om elektriciteit te besparen werden op verschillende plaatsen bewegingsmelders geïnstalleerd. Die zorgen ervoor dat het licht aanspringt wanneer iemand passeert en na een tijdje automatisch dooft.
Hoewel de woning niet domotisch is, is ze toch uitgerust met een intelligente elektrische installatie. Zo kunnen naast bewegingsmelders, dimmers het licht op verschillende plaats aan- en uitknippen en sfeer creëren.
Als verwarming werd voor een zuinige condensatieketel gekozen met buitensonde. Op het gelijkvloers is vloerverwarming voorzien, op de eerste verdieping radiatoren. De investering voor zo’n condensatieketel is aanzienlijk, maar de Vlaamse Gemeenschap voorziet net als voor de recuperatie van het regenwater, een premie, wat de pil enigszins verzacht.
BESLUIT
Deze woning is dankzij het vele licht dat van alle kanten binnenstroomt, zeer aangenaam om in te leven. Die lichtaanvoer en de openheid van het plan, beletten niet dat de intimiteit gevrijwaard wordt, dankzij de compartimentering op het gelijkvloers.
De slaapverdieping is een zone op zich, die naar keuze kan worden opengesteld of afgesloten. De geometrische invulling van het plan, de uiterst zorgvuldige afwerking en de kwaliteitsvolle materialen maken van deze woning wat ze moest zijn: een visitekaartje.